Η βία έχει αυξηθεί γιατί οι άνθρωποι έχουν γίνει πιο ανελαστικοί – Πώς επηρεάζει τη ζωή μας ο κορονοϊός

Μια δύσκολη χρονιά έφτασε στο τέλος της. Πριν από ένα εικοσιτετράωρο αποχαιρετήσαμε το 2021, ένα ιδιαίτερο και βίαιο από πολλές απόψεις έτος. Ένα έτος που μας στιγμάτισε. Ενώ προσμονούσαμε ότι θα πάρουμε ολοκληρωτικά τις ζωές μας πίσω ο κορονοϊός συνέχισε και συνεχίζει να μας δείχνει το σκληρό πρόσωπό του.

Γυναικοκτονίες, ξυλοδαρμοί, περιστατικά revenge porn, καταγγελίες για σεξουαλικές κακοποιήσεις και παρενοχλήσεις ακόμη και στον χώρο της εργασίας. Στην κοινωνική συμπίεση που ζήσαμε προστέθηκαν κι άλλα γεγονότα τα οποία προκάλεσαν θλίψη, οργή και απελπισία. Ένα τεράστιο «γιατί». Αυτό το «γιατί» ηχεί δυνατά στο μυαλό μας.

Απευθυνθήκαμε στον ψυχίατρο – νευρολόγο, πρόεδρο του Ινστιτούτου Ψυχικής και Σεξουαλικής Υγείας και της Ελληνικής Εταιρείας Αγωγής Ψυχικής & Σεξουαλικής Υγείας, Θάνο Ασκητή. Τον ρωτήσαμε τι άλλαξε στις ζωές μας μέσα στο 2021; Πώς μας επηρέασε και συνεχίζει να μας επηρεάζει η πανδημία αλλά και γιατί οι γυναικτονίες, η βία κατά των γυναικών και οι εκδικητές συμπεριφορές αυξάνονται;

Το βασικότερο που ζήσαμε μέσα στο 2021 και ζούμε είναι η ανθρώπινη συμπίεση. Ο άνθρωπος αισθάνεται ότι έχει χάσει την ατομική του ζωή, την ελευθερία του, τον αυθορμητισμό του και είναι παγιδευμένος πίσω από τον φόβο, την αγωνία της ένθεσης μιας μόλυνσης που μπορεί να του χαλάσει τη ζωή.

Η ζωή μας άλλαξε ουσιαστικά από το 2020 στο 2021 με μεγάλη επιβάρυνση ως προς την εξέλιξη της πανδημίας μιας πειστικότητας της κοινωνίας να συμμορφωθεί στη δημόσια υγεία, τον φόβο και την αγωνία που ο άνθρωπος έχει μπροστά στην πιθανή μόλυνση στον ”άγνωστο εχθρό”. Ο ”πόλεμος” έχει διαφοροποιήσει τις ανθρώπινες σχέσεις και κυρίως τις διαπροσωπικές επικοινωνιακές σχέσεις με τον τρόπο που η σημερινή πραγματικότητα μας απειλεί όλο και πιο πολύ χαλώντας την ατομική μας ζωή, την προσωπική μας ελευθερία και την οποιαδήποτε ελευθερία που θα μπορούσαμε να έχουμε χωρίς τον φόβο της μάσκας, του μισοκαλυμένου προσώπου και της συνεχής προστασίας και αγωνίας που βιώνουμε.

Ζούμε μία διαταραχή ψυχική και σωματική με μία ανοιχτή φλεγμονή

Όπως τονίζει ο Θάνος Ασκητής ο κορονοϊός είναι για όλους μας μια ανοιχτή φλεγμονή. «Ζούμε μία διαταραχή ψυχική και σωματική με μία ανοιχτή φλεγμονή. Γιατί ανοιχτή φλεγμονή τι σημαίνει; Σημαίνει ότι τόσο ο εγκέφαλος όσο και το σώμα μας βρίσκονται σε μία συνεχή ένταση, εκκρίνουμε ορμόνες του στρες, αδρεναλίνη. Αυτά όλα δημιουργούν επιπτώσεις στο αυτόνομο νευρικό μας σύστημα. Ο άνθρωπος βιώνει ψυχοσωματικές εκδηλώσεις που είναι πολύ έντονες όπως είναι η αϋπνία, η ανησυχία, οι πονοκέφαλοι, οι ζαλάδες, η ψυχική επίπτωση της κατάθλιψης, το άγχος, η οξύτητα και ο θυμός που έχει ξεκινήσει από την εποχή της οικονομικής κρίσης. Η έννοια του κορονοϊού μην ξεχνάμε άλλωστε πως μπήκε στη ζωή μας από τη συνέχεια μιας οικονομικής κρίσης που μας ταλαιπώρησε περίπου πέντε χρόνια.

Αυτή λοιπόν η διαδικασία έρχεται να προσδιορίσει την ανθρώπινη ζωή τελείως διαφορετικά, αλλάζει δηλαδή ουσιαστικά το ψυχολογικό και βιολογικό μας ρολόι

 Θα αλλάξουμε δηλαδή συμπεριφορές καθώς θα έχουμε ξεχάσει πως ήμασταν προ της πανδημίας αφού θα επικρατήσει η ψυχιακή τεχνολογία που ήδη κερδίζει συνεχώς έδαφος σε πάρα πολλά πράγματα από την προσωπική συναλλαγή μας στην τράπεζα, από την τηλεργασία αλλά και από τις ανθρώπινες σχέσεις. Διαφοροποιείται η διάδραση της ανθρώπινης ζωής και αυξάνεται ο θυμός και η καταπίεση που ο άνθρωπος νιώθει από την ένταση. Σχεδόν όλη την ημέρα ασχολούμαστε με τον κορονοϊό.

Γιατί η βία είναι σε έξαρση;

«Η βία είναι ένα φυσικό φαινόμενο της ζωικής μας πλευράς. Είμαστε ζώα. Τα ζώα εκφράζονται με τη βία που είναι μία μορφή άμυνας και επιβίωσης ή μία μορφή επικράτησης τιμωρητικά. Ο άνθρωπος διαφέρει από τα ζώα γιατί έχει έλλογη κρίση, έχει ανώτερες εγκεφαλικές απαρτιώσεις που του δημιουργούν προοπτικές ώστε να μπορεί να διαχειριστεί το συμβάν της ζωής του με οποιονδήποτε τρόπο. Η δολοφονική συμπεριφορά των ανδρών που βλέπουμε την τελευταία περίοδο αποδίδεται κυρίως στην ανωριμότητά τους.

Οι άνδρες πάντα ήταν στα σημαντικά ανώριμοι, δεν είχαν την ικανότητα διαχείρισης των διαπροσωπικών τους σχέσεων και μην ξεχνάμε ότι μεγαλώνουν από μία μητέρα που τους δημιουργεί μία εγωκεντρική στάση ζωής. Η ναρκισσιστική ψυχολογία πιο πολύ αγγίζει τους άνδρες παρά τις γυναίκες.

Οι γυναικοκτονίες έχουν και μιμητικό χαρακτήρα καθώς η πληροφορία μίας κοινωνίας είναι το ”κακό νέο”, γι΄αυτό λοιπόν άλλωστε λένε ότι ”bad news is news και no news… good news”. Η πληροφορία που ακούγεται μιμητικά με την κακή προέκταξη δυστυχώς γίνεται και αντίγραφο. Άρα οι άνθρωποι εξοικειώνονται με τη βία, εδώ έχουμε εξοικειωθεί με τους

Η βία έχει αυξηθεί γιατί οι άνθρωποι έχουν γίνει πιο ανελαστικοί που δεν συσχετίζεται μόνο με τον κορονοϊό, συσχετίζεται και με την καινούργια μορφή της ζωής μας. Από το 2000 και μετά ήρθε ένα Μιλένιουμ που διαφοροποίησε πολύ τον τρόπο με τον οποίο σκεφτόμαστε, λειτουργούμε και επικοινωνούμε.

Πλέον είναι πιο γρήγοροι οι ρυθμοί. Οι άνθρωποι μεγαλώνουν πιο γρήγορα αλλά δεν ωριμάζουν. Έχουν μία εκρηκτική μεταβολή των συνθηκών της ύπαρξής τους άρα δεν μπορούν να προσαρμοστούν σε συνθήκες ζωής που είναι στο ζευγάρι το ”σε θέλω”, ”με θέλεις”, ”δεν σε θέλω”, ”θέλω να φύγω”, ”θέλω να χωρίσω”. Όλα αυτά τα στοιχεία φαίνονται πως δεν μπορούν να απορροφηθούν σε ένα επίπεδο τέτοιο που η αποδοχή και η διαχείριση να είναι η πραγματική φυσιολογική απάντηση. Για παράδειγμα ένας άνδρας που είναι ανώριμος μπορεί να είναι και ψυχοπαθητικός. Τα τελευταία χρόνια έχουμε και μία αύξηση των ψυχικών διαταραχών, της ψυχοπαθολογίας των προσωπικοτήτων που έχουν δύο χαρακτηριστικά, το ναρκισιστικό και το καταναγκαστικό στοιχείο. Υπάρχουν οι άνθρωποι του ”πρέπει”, του σωστού και του λάθους και οι άνθρωποι οι οποίοι θέλουν να ζουν το ψέμα ως δική τους αλήθεια (αυτοί είναι οι νάρκισσοι).

«Η τιμωρητική βία είναι η απόλυτη καταστροφή, σκοτώνεις αυτόν που σε έχει σκοτώσει»

«Η ναρκισιστική λοιπόν συμπεριφορά που φαίνεται να κυριαρχεί πιο πολύ στην ανώριμη δομή ότι ”δεν μπορώ να δεχτώ στην προσωπική μου ζωή και στη σχέση μου την απόρριψη, την άρνηση” απαντά με τη βία. Η βία τι έχει ως νόημα; Την τιμωρία. Και η τιμωρία θέλει την καταστροφή. Άρα η τιμωρητική βία είναι η απόλυτη καταστροφή, αυτό είναι άλλωστε ο θάνατος. Σκοτώνεις αυτόν που σε έχει σκοτώσει.

Οποιοσδήποτε δολοφονεί έναν άνθρωπο καταστρέφεται και ο ίδιος. Αυτή η συμπεριφορά γίνεται ως αποτέλεσμα ανώριμων δομών που η ανθρώπινη κοινωνία δυστυχώς προάγει πίσω από την ταχύτητα του χρόνου, την εύκολη στόχευση και την άρνηση της απόρριψης. Ζούμε εποχές πιο εξαντλητικές, ζούμε συγκεκριμένα την πιο εξαντλητική περίοδο της ζωής μας μεταξύ παθητικής και επιθετικής συμπεριφοράς» λέει ο Θάνος Ασκητής.

«Μια επιθετική προσωπικότητα περνά από τη μία όχθη του ποταμού στην άλλη χωρίς να περάσει μέσα από το ποτάμι»

«Στην ψυχιατρική υπάρχει μία προσωπικότητα που λέγεται passive aggressive (επιθετική προσωπικότητα) που περνά δηλαδή από τη μία όχθη του ποταμού στην άλλη αυτόματα χωρίς να περάσει μέσα από το ποτάμι» εξηγεί ο ψυχίατρος – νευρολόγος.

«Οι εναλλαγές οι συναισθητικές, λειτουργικές και διαπροσωπικές στις συμπεριφορές μας δημιουργούν την οξύτητα και την κορύφωση μίας βίαιης πράξης. Αυτή η βίαιη πράξη μαθαίνεται. Φανταστείτε ένα παιδί που μεγαλώνει σε τέτοιο κλίμα που υπάρχει κακοποίηση, που υπάρχει ξυλοδαρμός, κακή σχέση γονέων, μίσος και εχθρότητα. Αυτά δυστυχώς είναι βιώματα μαθησιακά που οι άνθρωποι σιγά σιγά τα υπηρετούν και λειτουργούν μέσα από αυτά. Στους άνδρες είναι πολύ πιο έντονο το στοιχείο γιατί υπάρχει μεγαλύτερη απορρόφηση ανωριμότητας της διαχείρισης της απώλειας» σημειώνει.

 Έχουμε εξοικειωθεί στη ζωή μας να βλέπουμε πεθαμένους και βία

Ζούμε σε μία ψυχοπαθητική κοινωνία»

Και εκεί που λέγαμε πως το 2021 φτάνει στο τέλος του και πιστέψαμε πως τα είδαμε όλα ένα απόγευμα του Δεκέμβρη «παγώσαμε» μπροστά στις οθόνες μας.

Ο Στάθης Παναγιωτόπουλος, ένας εκ των παρουσιαστών του «Ράδιο Αρβύλα», κατηγορείται για revenge porn, για τη διαρροή στο διαδίκτυο και σε σαιτ ερωτικού περιεχομένου βίντεο και φωτογραφιών γυναικών από τις προσωπικές τους στιγμές εν αγνοία τους.

Τι συμβαίνει όμως στο μυαλό ατόμων που προχωρούν σε τέτοιες πράξεις; Τι «κρύβει» η δημοσιοποίηση προσωπικών στιγμών και τι «μαρτυρά» για την ψυχοσύνθεση των δραστών η εν λόγω πράξη;

Οι άνθρωποι οι οποίοι χρησιμοποιούν εκδικητές συμπεριφορές δείχνουν ότι ζούμε σε μία έντονα ψυχοπαθητική κοινωνία. Οι άνθρωποι αυτοί είναι βαθιά ναρκισσιστικοί, χωρίς ενσυναίσθηση, χωρίς αίσθημα κόστους και ευθύνης για την πράξη τους. Πολλές φορές μάλιστα είναι και γοητευμένοι με την πρόκληση που οι ίδιοι προκαλούν ή και αναζητούν μέσα στο νοσηρό τους κλίμα. Ο εγωπαθής άνθρωπος κοιτάει μόνο να ικανοποιεί το εγώ του. Δυστυχώς αυτό είναι ένας μέρος μίας κοινωνικής ψυχοπαθολογίας που έφερε η αναγνωρισιμότητα. Όταν γίνεις γνωστός και ξεχωρίσεις από τη συλλογική βάση της ζωής τότε πρέπει να έχεις την ωριμότητα της διαχείρισης ή θα πέσεις στην παγίδα της ανωριμότητας της κρίσης. Στη σεξουαλικότητα αυτό προβάλλεται ως μία αυτολατρεία. Έχεις το δικαίωμα να βιντεοσκοπήσεις τον ερωτικό σου σύντροφο σε μία κοινή σας στιγμή, εφόσον φυσικά υπάρχει συναίνεση. Δεν έχεις όμως το δικαίωμα να την αναρτάς στο διαδίκτυο.

Η σεξουαλικότητα στηρίζεται στην ώριμη ενσυναίσθηση, στην κοινωνική ηθική και στα όρια της προστασίας. Όταν αυτά χαθούν δεν έχουμε κανένα αίσθημα, ρόλο ευθύνης ή συνέπειας» επισημαίνει ο πρόεδρος του Ινστιτούτου Ψυχικής και Σεξουαλικής Υγείας και της Ελληνικής Εταιρείας Αγωγής Ψυχικής & Σεξουαλικής Υγείας.Η προβολή προσωπικών στιγμών μπορεί είναι εκβιαστική, μπορεί είναι ναρκισσιστική αλλά και να γίνεται για δευτερογενές όφελος. Η πραγματικότητα είναι όμως πως δείχνει ότι υπάρχει ουσιαστική ρηχότητα μέσα σε μία μη συνειδητή συμπεριφορά που τελικά η απάντηση είναι η πρόκληση, δηλαδή να προκαλέσω και θα γοητεύσω» αναφέρει ο ψυχίατρος – νευρολόγος.

Δυστυχώς δεν υπάρχει ένας νόμος ο οποίος να τιμωρεί παραδειγματικά τους ανθρώπους που παραβιάζουν προσωπικές στιγμές ή το σώμα του ατόμου που είχαν βρεθεί σε μία σεξουαλική συνεύρεση με οποιοδήποτε κόστος, τίμημα ή συνέπεια.