To «IQ χταποδιού» που έβαλε φωτιές στη διατροφή και την πολιτική

Eνα άρθρο για την ευφυΐα του οκταπλόκαμου μαλάκιου προκάλεσε αντιδράσεις στα social media και δημιούργησε «κίνημα» αποκήρυξης της χταποδοφαγίας – Μάλιστα έδωσε το έναυσμα για αντιπαράθεση στους κόλπους του ΣΥΡΙΖΑ που ξεκίνησε από ξέσπασμα του ψαροντουφεκά Πολάκη κατά της «Αυγής»

Οι πτυχές στις οποίες εξαπλώθηκε η έντονη δημόσια αντιπαράθεση των τελευταίων εβδομάδων με επίκεντρο το χταπόδι είναι σχεδόν όσες και τα πλοκάμια του συγκεκριμένου μαλάκιου: Η βιολογία και η ζωολογία, η διατροφολογία, η ηθική φιλοσοφία, αλλά ακόμη και η πολιτική έχουν μετατραπεί σε πεδία ανταλλαγής απόψεων -πολύ συχνά ακραίων- γύρω από τον κώδικα σωστής συμπεριφοράς του ανθρώπου απέναντι στο χταπόδι.

Για παράδειγμα, το ζήτημα για το εάν πρέπει να αλιεύονται ή όχι τα χταπόδια προκάλεσε έναν μικρό εσωτερικό διχασμό στις τάξεις του ΣΥΡΙΖΑ, ξυπνώντας σοβούσες αμοιβαίες αντιπάθειες, εν προκειμένω ανάμεσα στην εφημερίδα «Αυγή» και τον Παύλο Πολάκη. Ακολούθως, η διχογνωμία γενικεύτηκε εξαιτίας ενός άλλου, κρίσιμης σημασίας διλήμματος: η χταποδοφαγία είναι δικαιολογημένη ή μήπως αποτελεί αμάρτημα και όνειδος για την ανθρώπινη κοινότητα; Και προχωρώντας περαιτέρω, ετέθη το ηθικής τάξης ζήτημα περί ευφυΐας.

xtapodia_mareva

Είναι άραγε το χταπόδι τόσο έξυπνο ώστε να ισοδυναμεί με αποτρόπαιο έγκλημα το να υφίσταται τα πάνδεινα, προτού καταλήξει να θυσιαστεί διά του μαρτυρίου της πυράς, του βρασμού ή του πνιγμού στο ξίδι κ.ο.κ.; Τη δεύτερη διάσταση του «χταπόδι-γκέιτ» εισήγαγε στη δημόσια σφαίρα ο αρθρογράφος της «Καθημερινής» Θοδωρής Γεωργακόπουλος, σε κείμενο γνώμης υπό τον τίτλο «Γιατί δεν τρώω πια χταπόδια». Η θέση του εν λόγω συντάκτη κατά της χταποδοφαγίας συνοψίζεται σε επιχειρήματα όπως «ξέρουμε ότι τα χταπόδια μπορεί και να υπάρχουν επί 500 εκατ. χρόνια. Ε

πιβίωσαν ακόμη και αφού εξαφανίστηκε το 75% των δεινοσαύρων. Το αίμα τους είναι μπλε, έχουν τρεις καρδιές και κάθε πλοκάμι τους έχει ξεχωριστό εγκέφαλο. Εχουν το μεγαλύτερο μυαλό από όλα τα ασπόνδυλα (και τα περισσότερα σπονδυλωτά). Και το κυριότερο από όλα: είναι πανέξυπνα. Αδικαιολόγητα, ακατανόητα πανέξυπνα». Κατά συνέπεια, όπως δηλώνει ο κ. Γεωργακόπουλος, «δεν μπορώ να φάω όντα τα οποία σέβομαι και θαυμάζω».

Η επίκληση του συναισθήματος συμπόνιας για τα αδίκως αφανιζόμενα χταπόδια παρασύρει τον αναγνώστη, ο οποίος δύσκολα μπορεί να διακρίνει ότι ο αρθρογράφος κατ’ ουσίαν προσπαθεί να στηρίξει μια εντελώς προσωπική άποψη (ότι τα χταπόδια είναι από τα ευφυέστερα πλάσματα της δημιουργίας), πάνω σε μια κατά το δοκούν παράθεση δεδομένων. Τα οποία είναι μεν επιστημονικά, όχι όμως και αδιαμφισβήτητα. Αντιθέτως, η «εξυπνάδα» των χταποδιών είναι, στην καλύτερη περίπτωση, σχετική. Περισσότερο επαφίεται στην οπτική γωνία του εκάστοτε παρατηρητή και την αντίστοιχη ερμηνεία, παρά σε αδιάσειστα επιστημονικά τεκμήρια.

ΚλείσιμοΕξάλλου, αν ο κ. Γεωργακόπουλος επιλέγει να μην τρώει χταπόδια επειδή τα σέβεται και τα θαυμάζει, κάποιος άλλος μπορεί να σέβεται και να θαυμάζει π.χ. τις γαρίδες ή τις ακρίδες. Και, παρομοίως, να τις βαπτίζει ευφυείς, γοητευτικές κ.ο.κ. Ωστόσο, λαοί που έχουν περιλάβει τις ακρίδες στο διαιτολόγιό τους ουδόλως θα πτοηθούν από την αντίθετη άποψη οποιουδήποτε αρθρογράφου. Πάντως, το άρθρο του κ. Γεωργακόπουλου πέτυχε πανηγυρικά τον στόχο του: προκάλεσε αντιδράσεις, αναπαράχθηκε κατά κόρον στο Διαδίκτυο, προσέλκυσε σχόλια και συμπαθούντες, υιοθετήθηκε από διασήμους και έγινε viral. Εδωσε ακόμη και το έναυσμα για μια ορισμένη εκδοχή χταποδο-ακτιβισμού. Η συγκυρία, άλλωστε, ήταν ιδανική, καθώς το «χταπόδι-γκέιτ» είχε ήδη προκαλέσει τρικυμία στους κόλπους του ΣΥΡΙΖΑ.

xtapodia_polakis

Πολιτικό θέμα

Εξαιτίας μιας αναφοράς στα δικαιώματα του χταποδιού σε δημοσίευμα του κομματικού οργάνου του ΣΥΡΙΖΑ, την εφημερίδα «Αυγή», ο πρώην αναπληρωτής υπουργός Υγείας Παύλος Πολάκης βγήκε από τα ρούχα του – και σχεδόν φόρεσε την προσφιλέστατη εφαρμοστή στολή του σκληροπυρηνικού ψαροντουφεκά. Για χάρη των χταποδιών, ο κ. Πολάκης επιτέθηκε μετωπικά στην εφημερίδα, χρησιμοποιώντας βαριές κουβέντες και ως εκ τούτου φέρνοντας στην επιφάνεια μια βαθύτερη κόντρα. Ο Παύλος Πολάκης έκανε λόγο στο Facebook για «δολοφονία χαρακτήρα» (του δικού του), για «ιδεοληψία και ευαισθησία του καθενός που δεν είναι η αριστερή πολιτική» (της «Αυγής»), καταλήγοντας με μια αυστηρή προτροπή προς τους συντρόφους δημοσιογράφους: «μαζευτείτε γιατί καρφώνεστε κι εσείς και η θλίψη σας».

Εκ μέρους της «Αυγής», ο διευθυντής της Αγγελος Τσέκερης αντεπιτέθηκε φωτογραφίζοντας τον κ. Πολάκη με τη γενικόλογη διατύπωση «ότι κάποιοι σύντροφοι θεωρούν τον εαυτό τους νόμιμο ιδιοκτήτη της παλικαρίσιας αντιπολίτευσης». Και αρκετά πιο συγκεκριμένα, με την απόφανση ότι «χρειαζόμαστε κάπως λιγότερη λεβέντικη γραφικότητα από όση παράγουμε». Οπως ίσως ήταν αναμενόμενο, κατόπιν όσων διαμείφθηκαν εντός ΣΥΡΙΖΑ αλλά εις επήκοον οποιουδήποτε παρακολούθησε την ανταλλαγή φραστικών πυρών, ο κ. Πολάκης δήλωσε «αντιδικαιωματιστής». Και ως τέτοιος θα εξακολουθήσει να καμακώνει χταπόδια, να τα χτυπάει ανελέητα στα βράχια κ.λπ. Στη διένεξη «Αυγής» – Πολάκη, μοιραία, πήραν θέση κι άλλα επιφανή στελέχη, όπως ο πρώην σύμβουλος Στρατηγικής Επικοινωνίας του πρωθυπουργού επί κυβερνήσεως Αλέξη Τσίπρα, Νίκος Καρανίκας.